Nowe rzeźby w przestrzeni publicznej

01.08.2021 Tekst przeczytasz w 7 min.

30 lipca odbyła się inauguracja stałej ekspozycji rzeźb Marioli Wawrzusiak – Borcz (profesor nadzwyczajna Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie na wydziale rzeźby) pt. „Dzikie życie”. Rzeźby są sfinansowane z programu własnego Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku "Rzeźba w przestrzeni publicznej dla Niepodległej 2021 rok – Pionki tożsamość”.

W parku przed budynkiem Miejskiego Ośrodka Kultury w Pionkach przy ul. Zakładowej 5 tuz po godz. 16-tej zaczęli zbierać się zaproszeni goście oraz mieszkańcy, którzy chcieli w towarzystwie autorki obejrzeć rzeźby zwierząt, które kiedyś zamieszkiwały Puszczę, zanim podjęto decyzję o budowie fabryki materiałów wybuchowych we wsi Zagożdżon. Wśród gości władze miasta: Robert Kowalczyk, Kamila Kaczorowska, Beata Pietrus i radni miejscy, kuratorki Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku: Anna Podsiadły i Anna Adamczyk. Obecny był również Rafał Małecki, reżyser filmu „Rdza”, który zgromadzeni mogli obejrzeć bezpośrednio po części oficjalnej. Film prezentuje intymny portret rzeźbiarki Marioli Wawrzusiak-Borcz. Artystka z wiernym psem przemierza tereny poprzemysłowe w poszukiwaniu złomu, który wykorzystuje do swojej sztuki. Obsesyjną potrzebę tworzenia realizuje pomimo dokuczliwej choroby rąk. Gdy jakość powietrza w mieście pogarsza się, wraz z rodziną udaje się na wyspę, by w bliskim kontakcie z przyrodą przeczekać wiszącą w powietrzu katastrofę. Podczas wydarzenia obecny był również artysta Rafał Borcz, prywatnie mąż Marioli Warzusiak-Borcz i Sylvie Guedel Derdacki reżyserka i dziennikarka filmowa, która specjalnie na to wydarzenie przyjechała z Francji. Nie mogło również zabraknąć Zbigniewa Belowskiego, inicjatora utworzenia parku rzeźby w przestrzeni miejskiej z wykorzystaniem rzeźb współczesnych, wieloletniego dyrektora Miejskiego Ośrodka Kultury w Pionkach oraz dyrektora artystycznego Mazowieckiego Centrum Sztuki Współczesnej Elektrownia w Radomiu. Wśród gości również kierownik zespołu ds. Kozienickiego Parku Krajobrazowego Beata Waluś i dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej Dorota Sadurska.

Pracownicy Miejskiego Ośrodka Kultury z entuzjazmem zaangażowali się w pracę nad projektem „Rzeźba w przestrzeni publicznej dla Niepodległej 2021 rok – Pionki tożsamość”. Opiekunem całego przedsięwzięcia jest Tomasz Wróblewski, który przy okazji inauguracji podziękował współpracownikom za pomoc w realizacji projektu oraz kuratorkom za merytoryczną pomoc przy realizacji projektu. Swoje podziękowania skierował również do burmistrza Roberta Kowalczyka i wiceburmistrz Kamili Kaczorowskiej za wsparcie i zaufanie oraz do Agaty Chmielewskiej dyrektor MOK za pomoc w napisaniu projektu.

Jest to projekt wyjątkowy, który mieszkańcom Pionek podniósł jakość przestrzeni publicznej nadając jej charakterystycznego i niepowtarzalnego kształtu poprzez usytuowanie w krajobrazie miejskim dzieł o wysokim poziomie rzeźbiarskim – mówił opiekun projektu, Tomasz Wróblewski. – Projekt zakładał zakup 6 rzeźb artystki Marioli Wawrzusiak – Borcz tworzących cykl „Dzikie Życie”, który powstał z inspiracji dziką przyrodą. Są to wyrzeźbione ze złomu zwierzęta: Sowa Tropiciel, Sowa Gęsiopióra, Sen Nietoperza I, Sen Nietoperza II, Wilk, Czapla. Cykl rzeźb wzbogaca Mrówka, którą artystka podarowała miastu Pionki.

Mrówka stanęła w parku w pobliżu gniazda mrówek pod ochroną, które zadomowiły się w parku, a raczej powróciły do swojego środowiska.   

Życie samo pisze tego rodzaju projekty, wystarczy popatrzeć na to, co jest w około i z tego czerpać – mówił inicjator Zbigniew Belowski. – Jak wiecie w tej branży jestem od zawsze i w tym mieście jestem od zawsze, tym bardziej cieszy mnie, że ostatnia realizacja, której się podjąłem z własnej nieprzymuszonej woli i z własnej chęci, mogę realizować z przyjaciółmi we współpracy z mądrymi, fajnymi ludźmi, którzy rozumieją, że takie zmiany są konieczne i niezbędne, bo to jest proces, który stanowi o nas, jeżeli my się w niego nie włączymy, to po prostu zostaniemy na przysłowiowej krze. Ten projekt jest sam w sobie zamknięty, spójny, jest całością, która moim zdaniem przepięknie wkomponowuje się w przestrzeń, jest bardzo naturalnie powiązana. Ten projekt jest efektem konkursu o którym kiedy tylko się dowiedziałem, doszedłem do wniosku, że miasto musi do niego przystąpić.

Beneficjentem programu własnego jest Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku "Rzeźba w przestrzeni publicznej dla Niepodległej 2021 rok – Pionki tożsamość”, a pełnomocnikiem i realizatorem jest Miejski Ośrodek Kultury w Pionkach. Jak mówił Zbigniew Belowski, idea konkursu jest dosyć przewrotna, bo przeciętny obywatel Rzeczypospolitej niepodległość kojarzy z krwawymi bitwami, z krzyżem, kamieniem i kotwicą, i jest to określony standard myślenia.

Zastanówmy się, co nas, tutaj w Pionkach łączy z ową niepodległością już ponad 100-letnią. Kiedy ponad 100 lat temu Polska odzyskała niepodległość ówczesny rząd polski podjął decyzję o budowie fabryki materiałów wybuchowych. Było kilka możliwych lokalizacji, wybrano serce Puszczy Kozienickiej, miejsce w którym dzisiaj jesteśmy. Serce puszczy w której do najbliższej wsi było około 10 km. Maleńka osada, gdzieś tam na drugim końcu dzisiejszego miasta, składająca się z kilkunastu domków i postanowiono, że fabryka powstanie tu. Powstała, najpierw elektrownia wielka, piękna, która tam błyszczy jeszcze za nami ruiną, ale mam nadzieję, że już niedługo, a my budując fabrykę, nasi dziadkowie, bo i mój dziadek i wielu z państwa zapewne, wycięliśmy las. Zmieniliśmy ten las w pustą przestrzeń na której powstała fabryka, przy niej przysiółek, potem osiedla i teraz funkcjonujące miasto.

Zbigniewowi Belowskiemu, w związku z konkursem, przyszła do głowy rzecz oczywista, polegająca na tym, że za wszystko to, co w życiu tego miasta osiągnęliśmy, powinniśmy być komuś wdzięczni. W tym wypadku oddajemy symboliczny hołd pierwotnym mieszkańcom tego terenu, którzy już tu nie mieszkają, czyli zwierzętom. Rzeźby są ze strony ludzi gestem wdzięczności wobec przyrody, która stworzyła nam możliwość byśmy w tym miejscu mogli żyć. To jest idea tego projektu, który znalazł uznanie w ocenie jury konkursu z uwzględnieniem ważnego warunku, który Pionki spełniały – istnienie rzeźb w przestrzeni publicznej, które pojawiły się już przecież na ulicach Pionek przy ul. Radomskiej oraz w okolicy dworca Pionki Zachodnie.

Kuratorka Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku w imieniu dyrektora pogratulowała miastu Pionki i Ministerstwu Kultury pomysłu oraz projektu, który zaistniał w przestrzeni miejskiej. Anna Podsiadły wspomniała, że miasto Pionki może być dumne ze Zbigniewa Belowskiego, który jest ambasadorem wysokiej kultury i dzięki niemu oraz MOK, przestrzeń publiczna staje się również przestrzenią artystyczną wysokich lotów. Wspomniała, że konkurs „Rzeźba w przestrzeni publicznej dla Niepodległej 2021 rok” cieszył się ogromnym zainteresowaniem ze strony miast, małych miasteczek i gmin z terenu całej Polski. Zainteresowanych programem była prawie setka wnioskodawców, a 68 złożyło wniosek.

Wniosek z Pionek był bardzo wysoko punktowany, bardzo dobrze przygotowany merytorycznie i cieszymy się bardzo, że jest realizowany i że realizowane są prace wybitnej artystki Marioli Wawrzusiak-Borcz w Pionkach, które są naszym partnerskim miastem, niedaleko położonym od Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku – mówiła Anna Podsiadły.

Sama artystka ze wzruszeniem dziękowała za zainteresowanie jej twórczością oraz przede wszystkim za to, że wzięto jej rzeźby pod uwagę w tak ważnym konkursie i przyjęcie ich na teren miasta Pionki.

Dla mnie jest to ogromne święto i spotkanie z wami, spotkanie z Pionkami, poznanie historii tego miejsca. Dzisiaj mówiłam do Zbyszka (Belowskiego), że kiedy spotka się kilku pasjonatów, to powstaje siła magiczna. Rok temu spotkałam jego i Rafała Maleckiego, który nakręcił o mnie film – mówiła Mariola Wawrzusiak-Borcz. Wspomniała o tym iż jej pasja jest tworzenie rzeźb z elementów znalezionych na złomowiskach, gdyż w ten sposób oddaje naturze to, co zabrał jej człowiek. Elementy stali, które wynajduje, są przecież efektem darów natury, które człowiek wykorzystał i porzucił, a ona zbiera je i przemienia w rzeźby m.in. zwierząt, by upamiętnić ich istnienie. – Zawód artysty nie zawsze daje splendor, często robi się do szuflady te prace, tym bardziej ogromnie wam dziękuję za to miłe przyjęcie i mam nadzieję, że będzie się wam z tymi rzeźbami żyło dobrze.

Rzeźby zwierząt cieszą się ogromnym zainteresowaniem mieszkańców. Od wczesnych godzin porannych do późnego wieczora w parku przy ul. Zakładowej pojawiają się mieszkańcy Pionek w różnym wieku by je podziwiać. Wiele osób fotografuje rzeźby i dalej przekazuje w świat, że oto w mieście Pionki mamy ciekawą aranżację parku oraz budynku dawnego Kasyna. Z tarasu bacznie obserwuje otoczenie Sowa Tropiciel, która góruje nad przestrzenią. Aranżacja przypadła do gustu mieszkańcom, a najciekawsze w niej jest to, że rzeźby z każdą porą roku będą ukazywały swoje nowe oblicza. Natura i zmiany pogodowe spowodują, że przez lata będziemy odkrywać je na nowo.

Projekt „Rzeźba w przestrzeni publicznej dla Niepodległej 2021 rok – Pionki tożsamość” został dofinansowany kwotą 83.943,72 zł ze środków Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku. Miejski projekt uzyskał dodatkowe punkty, a tym samym zyskał wysoką punktację, dzięki rzeźbom, które już stoją na terenie miasta. I to był główny argument, który ostatecznie zadecydował o tym, że nasz wniosek został przyjęty i bardzo wysoko oceniony. Wkład własny miasta do zrealizowania projektu, to kwota ok. 10 tys. zł. Istotą projektu jest to, że kiedy odzyskaliśmy niepodległość jako państwo i jako naród, podjęta została decyzja, że budujemy Państwową Wytwórnię Prochu i Materiałów Kruszących w szczerym lesie. W tym lesie, w którym dziś nadal stoi okazały budynek elektrowni czy budynek dawnego Kasyna Urzędniczego.  

Zobacz także

Wiecznie Młodzi na rowerach
Wiecznie Młodzi na rowerach
Wernisaż wystawy Majki Zuzańskiej
Wernisaż wystawy Majki Zuzańskiej
Wiecznie Młodzi zapraszają na jesienny spacer
Wiecznie Młodzi zapraszają na jesienny spacer
Seniorze, a może na rower?
Seniorze, a może na rower?
Konkurs Recytatorski „Jesienne Impresje”
Konkurs Recytatorski „Jesienne Impresje”