sobota, 21 października 2017
piątek, 03 marca 2017 12:47   
PERMANENTNA INWIGILACJA, CZYLI WSZYSTYKO POD KONTROLĄ

Pionki ze względu na usytuowanie zakładu zbrojeniowego były pod szczególną ochroną służb wywiadowczych i kontrwywiadowczych. Sprawdzano wszystkich. Werbowano również agentów. Nowy inwentarz archiwalny IPN ma pełnić rolę czytelnego spisu treści dla wszystkich korzystających z archiwaliów IPN. Dostępny jest na stronie www.inwentarz.ipn.gov.pl i przedstawia opis zasobu Instytutu poprzez informacje o konkretnych jednostkach archiwalnych. Inwentarz IPN nie zawiera treści dokumentów.

 

 

Zawarte tam informacje może sprawdzić każdy. My prześledziliśmy wiadomości, które dotyczą naszego miasta. Pionki ze względu na umiejscowienie zakładu zbrojeniowego były pod szczególną „opieką” służb bezpieczeństwa. Analizowano wypadki, które miały miejsce na terenie „Pronitu”. Prowadzono działania kontrwywiadowcze a także próbowano i werbowano agentów.

I tak na przykład w 1953 roku rozpoczęto akcję wykrywania "wrogiej działalności" w rozpracowywanych "obiektach" w kraju zajmujących się przemysłem ciężkim i specjalnym, chemicznym, zbrojeniowym: np. w Wytwórni Chemicznej nr 3 w Krupskim Młynie, nr 8 w Pionkach („Pronit” Pionki”). W 1979 roku rozpoczęto akcję dotyczącą pod pseudonimem „Student” dotyczącą werbunku kandydata na agenta jednego z mieszkańców naszego miasta. Działania te zakończono w 1985 roku. Z kolei w kwietniu 1982 roku zatrzymano i ukarano Ryszarda na podstawie dekretu o stanie wojennym z dnia 12-12-1981 r. - przebywanie bez wymaganego zezwolenia na Dworcu PKP Pionki Zachodnie w Pionkach.

W 1945 roku zatrzymano mężczyznę Stanisława Stasiołka, który został oskarżony o nielegalne przechowywanie broni w 1945 r. i udział w napadzie rabunkowym na szkodę Marii Glińskiej w m. Pionki w dniu 12-07-1945 r.

Akcja o kryptonimie „Estakada” z 1972 dotyczyła zagarnięcia mienia i niegospodarności w Przedsiębiorstwie Budowlano-Montażowym "Organika" w Pionkach wykonującym prace w Zakładach Chemicznych "Organika-Zachem" w Bydgoszczy.

W 1970 roku prowadzona była akcja operacyjnego sprawdzenia „Wulkan” . Dotyczyła nieprawidłowości związanych z dostawą materiałów wybuchowych przeznaczonych dla KWK "Mortimer-Porąbka" w Zagórzu realizowaną przez Zakłady Chemiczne "Pronit" w Pionkach.

W 1978 roku rozpoczęła się sprawa operacyjnego sprawdzenia kryptonim "Karton". Materiały dotyczące wyjaśnienia okoliczności kradzieży dwóch paczek karbonitu z wagonu kolejowego podczas transportu materiałów wybuchowych z Zakładów Tworzyw Sztucznych i Lakierów "Pronit" w Pionkach do KWK "Czerwona Gwardia" w Czeladzi.

Akcjami operacyjnego sprawdzania objęty był również zakładowy spirytus, który w dużych ilościach zgromadzony był na terenie „Pronitu”. I tak w 1971 roku prowadzone było postępowanie w sprawie usiłowania kradzieży spirytusu przez pracowników Zakładów Chemicznych "Pronit" w Pionkach w dniu 09-12-1971.

W 1972 roku pod szczególną „opieką” i kontrolą była sprawa związana z eksplozją materiałów wybuchowych.

- Akta kontrolne śledztwa w sprawie eksplozji materiałów wybuchowych w dniu 12-08-1972 r. na terenie Zakładów Tworzyw Sztucznych "Pronit-Erg" w Pionkach, w wyniku której zginęły 4 osoby i 4 osoby doznały obrażeń ciała oraz nastąpiło znaczne zniszczenie budynków i maszyn produkcyjnych – czytamy w opisie sprawy.

 

Po wybuchu w 1972 roku na wydziale "PZ".

W 1968 roku prowadzono sprawę przeciwko Janowi Glińskiemu a dotyczyła „Publicznego pochwalania faszyzmu w dniu 20-01-1968 r. w Pionkach.” Znacznie poważniejsza była sprawa z 1969 roku. Dotyczyła zorganizowanej grupy przestępczej.

- Akta kontrolne śledztwa w sprawie zorganizowanej grupy przestępczej, która działając w latach 1964-1966 dopuściła się zagarnięcia mienia społecznego Zakładów Chemicznych "Pronit" w Pionkach o wartości ponad 100 000 złotych – czytamy w opisie sprawy.

Tuż po zakończeniu II Wojny Światowej kształtująca się władza ludowa zwalczała wszelkie przejawy opozycji i niechęci do władzy, który teoretycznie miała być z „ludu i dla ludu”.

- Akta śledztwa w sprawie o przynależność do nielegalnej organizacji AK, udział w napadzie na posterunek SB i posterunek MO w Pionkach prowadzonego przeciwko: Czesław Grudzień – czytamy w opisie sprawy z 1945 roku.

Kilka lat później w 1953 roku prowadzono działania w sprawie rozpowszechniania listów anonimowych zawierających treści o charakterze antypaństwowym przez byłych pracowników Wytwórni Chemicznej Nr 8 w Pionkach prowadzonego przeciwko: Marian Sałek.

W 1952 roku rozpoczęto śledztwo w sprawie osiągnięcia korzyści majątkowych i sabotażowej działalności na odcinku transportu konnego na budowie Kieleckiego Przemysłowego Zjednoczenia Budowlanego w Pionkach, prowadzonego przeciwko: Ryszard Pajączkowski.

W rok po wojnie w 1946 roku rozpoczęto śledztwo w sprawie udziału w napadzie na posterunek MO w Pionkach oraz przywłaszczenia broni i amunicji, prowadzonego przeciwko: Stanisław Zawadzak.

W tym samym roku wszczęto postępowanie o uszkodzenie prasy prochowej na Wydziale Prochów Bezdymnych Państwowej Wytwórni Prochu w Pionkach prowadzonego przeciwko: Michalski Józef. Władza ludowa była szczególnie „wrażliwa na wszelkie próby sabotażu”. W 1961 roku prowadzono postępowanie dotyczące „Zatkania przewodu wentylacyjnego w Zakładach Chemicznych "Pronit" w Pionkach”.

- Akta śledztwa w sprawie rozwieszenia w dniu 21-06-1961 r. ulotek i haseł antypaństwowych na terenie miasta Pionki oraz rozpowszechniania fałszywych informacji na temat istnienia na terenie miasta nielegalnej organizacji "Białe Orły", prowadzonego przeciwko: Waldemar Rusinowski, imię ojca: Franciszek, ur. 01-10-1943 r.; Zdzisław Sobczak, imię ojca: Adam, ur. 24-11-1944 r.; Zbigniew Dużak, imię ojca: Tadeusz, ur. 16-04-1944 r., tj. podejrzanym o popełnienie przestępstwa z art. 14 § 1, art. 23 § 1, art. 22 Dekretu z dn. 13-06-1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa – to kolejne ujawnione archiwalia Instytutu Pamięci Narodowej.

W 1962 roku prowadzono śledztwo „W sprawie działania na szkodę Zakładu Chemicznego "Pronit" w Pionkach poprzez marnotrawstwo surowców produkcyjnych oraz brak nadzoru kierownictwa Oddziału G-2 w latach 1961-1962, przechowywania w prywatnym mieszkaniu dokumentów stanowiących tajemnicę służbową, prowadzonego przeciwko: Stanisław Pacek”.

W 1945 roku rozpoczęto powstępowanie w „Sprawie przynależności do nielegalnej organizacji Ruch Oporu Armii Krajowej, WiN, udziału w napadach rabunkowych w celu przywłaszczenia mienia na szkodę osób trzecich, usiłowania dokonania napadu na samochód Wytwórni Prochu w Pionkach przewożącego pieniądze prowadzonego przeciwko: Józef Fałczyk, imię ojca: Jan, ur. 11-03-1913 rok i innym, tj. podejrzanym o popełnienie przestępstwa z art. 4 § 1, art. 14 § 2 Dekretu z dn. 13-06-1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa”.

„Pronit” były jednak „ulubionym” miejscem obserwacji i działania peerelowskich służb bezpieczeństwa. W 1969 roku prowadzono sprawę operacyjno śledczą kryptonim "Metanit" dot. ustalenia przyczyn dostania się przedmiotów metalowych do materiałów saletrzano-amonowych produkowanych dla potrzeb górnictwa w Wydziale "Z" Zakładów Chemicznych "Pronit" w Pionkach.

W 1967 roku rozpoczęła się „Sprawa operacyjnego sprawdzenia kryptonim "Tłoczywo" dot. nieprawidłowości organizacyjnych występujących podczas produkcji tłoczywa melaminowego w Zakładach Chemicznych "Pronit" w Pionkach”.

W 1969 roku prowadzono działania dotyczące „Odnalezienia przedmiotów metalowych w materiale wybuchowym produkowanych dla potrzeb górnictwa w Wydziale "Z" Zakładów Chemicznych "Pronit" w Pionkach.”

W 1962 roku rozpoczęło się postępowanie o kryptonimie P – 2. Dotyczyło „Kontroli operacyjnej w związku z działalnością wywiadowczą oraz ujawnieniem nieprawidłowości w zakresie ochrony tajemnicy państwowej i służbowej wśród pracowników Samodzielnej Pracowni Instytutu Przemysłu Organicznego w Pionkach.”

Kryptonim „Futerał” to „Sprawa operacyjnego sprawdzenia dotycząca niewłaściwego wykonania przez Przedsiębiorstwo Przemysłu Drzewnego w Starachowicach skrzyń drewnianych przeznaczonych dla Zakładu Tworzyw i Farb "Pronit" w Pionkach do produkcji specjalnej "W" „.

W 1952 roku rozpoczęto akcję „Operacyjnego rozpracowania kryptonim "Sygnał" dot. ustalenia wiarygodności doniesienia w sprawie prowadzenia działalności wywiadowczej na rzecz państw kapitalistycznych przez mieszkańca Pionek”.

Kryptonim „Nitro” to „Obiektowa akcja dotycząca wyjaśnienia przyczyn nieprawidłowości na Wydziale TN3 Wytwórni Chemicznej nr 8 w Pionkach w zakresie produkcji ciasta prochowego nitroglicerynowego oraz ustalenia osób odpowiedzialnych za zaistniałe zaniedbania”.

Kryptonim „Emigrant” to akta sprawy „Rzekomej współpracy figuranta z przedwojenną "dwójką" w związku z zatrudnieniem w Wytwórni Prochu w Pionkach oraz kontaktów ww. z oficerem Gestapo Konowalczykiem w okresie wojny i powojennym. W materiałach znajdują się dokumenty dot. nieudanej próby werbunku figuranta jako informatora ps. "Józef".”

Wbrew obiegowej opinii nie wszystkie materiały Instytutu Pamięci Narodowej z tak zwanego zbioru zastrzeżonego zostały ujawnione. Wiele teczek i zwartych w nich informacji z okresu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w dalszym ciągu pozostaje tajna. Jednak to co już ujrzało światło dzienne stanowi pasjonującą lekturę i jest przyczynkiem, co prawda niewielkim do poznania prawdy historycznej.

Materiał archiwalny Instytutu Pamięci Narodowej przeglądał ROMAN FIDO

 

Cytat tygodnia:

"Dla pokoju trzeba ryzykować tak samo, jak w trakcie wojny...Jeśli boisz się postawić sprawę na ostrzu noża, już przegrałeś ."

 


John Dulles Foster